21 MAYIS 2007 TARİHLİ
26528 SAYILI RESMİ GAZETE’DE YAYINLANAN DEĞİŞİKLİKLERİ DE KAPSAYAN CEZA
MUHAKEMESİ KANUNU GEREĞİNCE MÜDAFİ VE VEKİLLERİN GÖREVLENDİRİLMELERİ İLE
YAPILACAK ÖDEMELERİN USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak
ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının talebi
üzerine müdafi veya vekillerin görevlendirilmeleri ile bu kişilere yapılacak
ödemelere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,
Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince müdafi veya vekil görevlendirilmesi ile bu
kişilere yapılacak ödemeleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun
150, 234 ve 239 uncu maddeleri ile 23/3/2005 tarihli ve 5320 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 13 üncü
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte
yer alan;
a) Baro: Hukukî
yardımın yapılacağı yerin bağlı bulunduğu baroyu,
b) Kovuşturma:
İddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,
c) Soruşturma: Yetkili
mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden; kovuşturmaya yer olmadığı kararı
verilen hâllerde bu kararın kesinleşmesine, kamu davası açılan hâllerde ise iddianamenin
kabulüne kadar geçen evreyi,
ç) Tarife: Ceza
Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 13 üncü
maddesi gereğince Türkiye Barolar Birliğinin görüşü alınarak her yıl Adalet ve
Maliye Bakanlıklarınca hazırlanan ve müdafi veya vekillere ödenecek meblâğları
gösteren tarifeyi,
d) Ücret: (Değişik:RG-21/05/2007-26528) Ceza Muhakemesi Kanunu
gereğince baro tarafından görevlendirilen müdafi veya vekile Tarife gereğince
ödenecek meblâğ ile 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri
uyarınca mutat olan taşıta göre gerçek masraf üzerinden yapılan zorunlu yol
giderlerini, acele ve zorunlu hâllerde ise, bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde
sayılan mercilerin kabûlü üzerine mutat taşıt dışındaki araçlarla yapılan
zorunlu yol giderlerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Müdafi veya Vekillere
İlişkin Hükümler
Müdafi veya vekillerin
görevlendirilmesi
MADDE 5 – (1) Şüpheli veya
sanıktan kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Müdafi seçebilecek durumda
olmadığını beyan ederse, görevlendirilecek müdafie yapılacak ödemelerin
yargılama giderlerinden sayılacağı ve mahkûmiyeti hâlinde kendisinden tahsil
edileceği hususu hatırlatılarak talep ettiği takdirde barodan bir müdafi
görevlendirmesi istenir.
(2) Şüpheli veya sanık;
çocuk, kendisini savunamayacak derecede malûl veya sağır ve dilsiz ise ya da
hakkında alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan
dolayı soruşturma ya da kovuşturma yapılıyorsa istemi aranmaksızın barodan bir
müdafi görevlendirmesi istenir. Ancak bunun için şüpheli veya sanığın
müdafiinin olmaması şarttır.
(3) İkinci fıkrada
sayılan hâllerde kovuşturma aşamasında sanığa iddianamenin tebliği için
çıkarılan çağrı kâğıdına ayrıca "tebliğ tarihinden itibaren yedi gün
içinde müdafii bulunup bulunmadığını bildirmesi, bildirimde bulunmadığı
takdirde barodan bir müdafi görevlendirmesinin isteneceği, görevlendirilen
müdafie ödenecek ücretin yargılama giderlerinden sayılacağı ve mahkûmiyeti
hâlinde kendisinden tahsil edileceği" hususunu hatırlatan meşruhat
verilir. Sanığın tutuklu olması hâlinde Ceza Muhakemesi Kanununun 176 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince yapılan işlemler
sırasında yukarıda belirtilen meşruhat hatırlatılır. Sanık tarafından
bildirimde bulunulmadığı, tebligat yapılamadığı veya tutuklu sanığın müdafii
olmadığını bildirmesi hâlinde duruşma günü beklenmeksizin barodan bir müdafi
görevlendirmesi istenir.
(4) Vekili bulunmayan
mağdur, şikâyetçi veya katılanın talep etmesi hâlinde, barodan bir vekil
görevlendirmesi istenir.
(5) Ceza Muhakemesi
Kanunu gereğince mağdur veya suçtan zarar gören için zorunlu olarak vekil
görevlendirilmesi gereken hâllerde istemi aranmaksızın barodan bir vekil
görevlendirmesi istenir. Ancak bunun için mağdur veya suçtan zarar görenin
vekilinin olmaması şarttır.
(6) Müdafi veya vekil
görevlendirilmesi; soruşturma evresinde ifadeyi alan merci veya sorguyu yapan
hâkim, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından barodan talep edilir.
Görevlendirme esasları
MADDE 6 – (1) Soruşturma
evresinde görev yapan müdafi veya vekil, engel bulunmadığı takdirde kovuşturma
evresinde de öncelikle görevlendirilir.
(2) Soruşturma veya
kovuşturma makamlarınca aralarında menfaat çatışması bulunduğu bildirilmediği
takdirde birden fazla şüpheli, sanık, mağdur, şikâyetçi, suçtan zarar gören
veya katılan için aynı müdafi veya vekil görevlendirilebilir.
(3) Baro tarafından
müdafi veya vekil olarak atanan avukat, haklı mazereti hâlinde
görevlendirilmesine ilişkin yazıya dayanarak başka bir avukata yetki verebilir.
(4) Müdafi veya vekilin
mesleği bırakması ya da kanunî engellerle davadan çekilmesi hâlinde, baro
tarafından yeni bir müdafi veya vekil görevlendirilir.
(5) Dosyada görevli
müdafi veya vekilin, istinaf veya temyiz kanun yolu muhakemesinde yapılacak
duruşmaya katılmayacağını bildirmesi durumunda, zorunlu müdafi veya vekil
gerektiren hâllerde görevlendirme, kanun yolu incelemesini yapacak mahkeme
tarafından o yer barosundan istenir.
(6) Müdafi veya vekil,
soruşturma evresinde ya da duruşmada hazır bulunmaz veya vakitsiz olarak
duruşmadan çekilir veya görevini yerine getirmekten kaçınırsa, Cumhuriyet
savcısı, hâkim veya mahkeme derhal başka bir müdafi veya vekil
görevlendirilmesi için gerekli işlemi yapar.
Görevin sona ermesi
MADDE 7 – (1) Müdafi veya
vekilin görevi;
a) Soruşturma
evresinde; kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi, yetkisizlik
veya görevsizlik kararı, kamu davası açılması hâlinde ise iddianamenin kabulü kararı
verilmesi,
b) Kovuşturma
evresinde; yargılamanın yapıldığı il veya ilçe dışında yargılamayı gerektirir
görevsizlik veya yetkisizlik kararı, esasa ilişkin hükmün kesinleşmesi ya da
davanın nakline karar verilmesi,
c) Müdafi, vekil veya
kendisine müdafi ya da vekil görevlendirilen kişinin ölmesi,
ç) Kişinin kendisine
bir müdafi veya vekil seçmesi,
hâllerinde sona erer.
(2) Ceza Muhakemesi
Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının talebi üzerine
görevlendirilen müdafi veya vekil azledilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme Usul ve Esasları
Ücret
MADDE 8 – (1) Ceza Muhakemesi
Kanunu gereğince baro tarafından görevlendirilen müdafi veya vekile Avukatlık
Asgari Ücret Tarifesinden ayrık olarak hazırlanacak "Ceza Muhakemesi
Kanunu Gereğince Görevlendirilen Müdafi ve Vekillere Yapılacak Ödemelere
İlişkin Tarife" gereğince ödenecek meblâğ Adalet Bakanlığı bütçesinde bu
amaçla ayrılan ödenekten karşılanır.
(2) Müdafi veya vekilin
görevi gereği yaptığı zorunlu yol giderleri ayrıca ödenir.
(3) Müdafi veya vekile Tarife
gereğince ödenen meblâğ ile zorunlu yol giderleri yargılama giderlerinden
sayılır.
Tarife
MADDE 9 – (1) Ceza Muhakemesi
Kanunu gereğince baro tarafından görevlendirilen müdafi veya vekile ödenecek
meblâğ, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü de alınmak suretiyle Adalet ve Maliye
Bakanlıkları tarafından her yıl Aralık ayında hazırlanan ve 1 Ocak tarihinden
geçerli olmak üzere düzenlenen Tarifede gösterilir. Tarife ayrıca Resmî
Gazete’de yayımlanır.
Ödemeye ilişkin esaslar
MADDE 10 – (1) Ceza Muhakemesi Kanunu
gereğince görevlendirilen müdafi veya vekile soruşturma ve kovuşturma evreleri
için ayrı ayrı olmak üzere Tarifede belirlenen ücret
ödenir.
(2) Soruşturma
evresinde kolluk görevlileri, Cumhuriyet savcısı ve mahkeme huzurunda yapılan
ifade alma veya sorgu için farklı avukatların görevlendirilmesi hâlinde tek bir
ücret ödenir ve bu ücret görevli avukatlara katkıları oranında paylaştırılır.
(3) Aynı soruşturma
veya kovuşturma evresinde bir kişi için aynı avukata birden fazla ücret
ödenmez.
(4) Aralarında menfaat
çatışması bulunmayan birden fazla şüpheli, sanık, mağdur, şikâyetçi, suçtan
zarar gören veya katılan için görevlendirilen aynı müdafi ya da vekile bu
kişilerin her biri için ayrı, ancak en fazla on kişi ücreti ödenir.
(5) Yetki belgesi ile
görevlendirilen avukata ayrıca ücret ödenmez.
(6) Müdafi veya vekil
olarak görevlendirilen avukatın mesleği bırakması ya da kanunî engellerle
davadan çekilmesi hâlinde baro tarafından yeniden görevlendirilen müdafi veya
vekile de Tarifede yazılı ücret ödenir.
(7) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
belirtilen görevsizlik ile yetkisizlik veya davanın nakli sebebiyle müdafilik
ya da vekillik görevinin sona ermesi hâllerinde Tarifede yazılı ücret ödenir.
(8) Kovuşturma evresinde
görevsizlik kararı verilerek dosyanın yargılamanın yapıldığı il veya ilçe
içindeki üst dereceli mahkemeye gönderilmesi hâlinde Tarifede yazılı ücretler
arasındaki fark ilâveten ödenir.
(9) Kişinin kendisine
bir müdafi veya vekil seçmesi nedeniyle görevi sona eren müdafi ya da vekile
Tarifede yazılı ücret ödenir.
(10) Cumhuriyet
savcılığı veya mahkemenin talebi üzerine istinabe işlemi sırasında
görevlendirilen müdafi veya vekile Tarifede yazılı ücretin yarısı ödenir.
(11) (Değişik:RG-21/05/2007-26528) Müdafi veya vekillik
ücretinin belirlenmesinde ücrete hak kazanılan hukukî yardımın yapıldığı
tarihte yürürlükte bulunan Tarife esas alınır.
Ücretin ödenme usulü
MADDE 11 – (Değişik:RG-21/05/2007-26528)
(1) Müdafi veya vekil;
soruşturma evresinde ifade alma ve sorguya, kovuşturma evresinde ise bir
oturuma katılmakla Tarifede belirlenen meblâğı almaya hak kazanır.
(2) Zorunlu yol
giderlerine de buna ilişkin belge, gider pusulası veya avukatın rayice uygun
yazılı beyanı üzerine hak kazanılır.
(3)
Müdafi veya vekilin; görevlendirme yazısı, katıldığı soruşturma veya kovuşturma
evresine ilişkin tutanağın onaylı örneği, evrakın çok sayıda olması hâlinde ilk
ve son sayfası ve varsa yapmış olduğu zorunlu yol giderlerine ilişkin belge,
gider pusulası veya rayice uygun yazılı beyanı ile serbest meslek makbuzunu
baroya vermesi üzerine, baro tarafından bu Yönetmelik ve Tarife hükümlerine
göre gerekli incelemeler yapılıp hukukî yardımın yapıldığı Cumhuriyet
başsavcılığı veya mahkemelere göre gruplandırılmış ayrıntılı ödeme listeleri
geliş tarihi esas alınmak suretiyle en geç on gün içinde hazırlanır ve ekindeki
dayanak belgeler ile birlikte soruşturma veya kovuşturmanın yapıldığı yer
Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir.
(4) Müdafi veya vekil
sigortalı olarak çalışmakta ise yanında çalıştığı avukatın, avukatlık bürosu ya
da avukatlık ortaklığı şeklinde çalışmakta ise büro veya ortaklığın serbest
meslek makbuzunu kullanır.
(5)
Cumhuriyet başsavcılığınca listeler ve ekindeki dayanak belgeler incelendikten sonra,
müdafi veya vekile ödenmesi gereken Tarifede yazılı meblağ ile varsa zorunlu
yol giderlerini de kapsayan toplam ücret, ödeme emri belgesiyle serbest meslek
makbuzunu düzenleyenin bildireceği banka hesabına ödenir ve yapılan ödemeler
yargılama giderlerinin hesabında dikkate alınmak üzere soruşturma ya da
kovuşturma dosyalarına bildirilir.
(6) Ödeme emri
belgeleri, soruşturma veya kovuşturmanın yapıldığı yer Cumhuriyet
başsavcılığınca gecikmeksizin düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Yürürlük tarihinden
öncesine ilişkin uygulama
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 19/12/2006
tarihi ile bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih arasında Ceza Muhakemesi
Kanunu uyarınca soruşturma ve kovuşturma makamlarının talebi üzerine
görevlendirilmiş müdafi veya vekillere ilişkin hususlarda da bu Yönetmelik
hükümleri ile 2007 yılı Tarifesi uygulanır.
(2) (Değişik:RG-21/05/2007-26528) Birinci fıkrada belirtilen
döneme ilişkin olarak barolar tarafından hazırlanan ayrıntılı ödeme listeleri
ve eki belgelerin Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilmesi üzerine ödeme emri
belgeleri gecikmeksizin düzenlenir.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.
