SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU
Kanun Numarası: 3294
Resmi Gazete
Tarih: 14.6.1986; Sayı: 19134
Amaç:
Madde 1 - (Değişik: 16/6/1989 - 3582/1 md.)
Bu Kanunun amacı; fakru zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlar
ile gerektiğinde her ne suretle olursa olsun Türkiye'ye kabul edilmiş veya
gelmiş olan kişilere yardım etmek, sosyal adaleti pekiştirici tedbirler alarak
gelir dağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesini sağlamak, sosyal
yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik etmektir.
Kapsam:
Madde 2 - Fakrü zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan kanunla kurulu
sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmayan ve bu kuruluşlardan aylık ve gelir
almayan (............) vatandaşlar ile geçici olarak küçük bir yardım veya
eğitim ve öğretim imkanı sağlanması halinde topluma faydalı hale getirilecek,
üretken duruma geçirilebilecek kişiler bu Kanun kapsamı içindedir.
(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/17 md.) Ancak, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi
olan ve bu kuruluşlardan aylık ve gelir alan özürlülerin, tedavi giderleri ile
fonksiyon kazandırıcı ortopedik ve diğer yardımcı araç ve gereçlerin kurumlarca
karşılanamayan kısmı bu Kanun kapsamındadır.
Kuruluş:
Madde 3 - Bu Kanunda öngörülen hizmetlerin gerçekleştirilmesi için
Başbakanlığa bağlı ve T.C. Merkez Bankası nezdinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Fonu kurulmuştur.
Fonun gelirleri:
Madde 4 - Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunun gelirleri;
a) Kanun ve kararnamelerle kurulu bulunan ve kurulacak olan fonlardan
Bakanlar Kurulu kararıyla % 10'a kadar aktarılacak miktardan,
b) Bütçeye konulacak ödeneklerden,
c) (Mülga: 23/7/1995 - 4122/15-c md.)
d) Trafik para cezası hasılatının yarısından,
e) (Değişik: 25/6/1992 - 3824/24 md.) Gelir ve Kurumlar Vergisi
mükellefleri (Orman Genel Müdürlüğü hariç) (2) ile sorumluları tarafından hesaplanan
gelir ve kurumlar vergileri üzerinden ayrıca ödenen fon payı hasılatından,
Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen oranda ayrılacak paydan,
f) TRT reklam gelirlerinden aktarılacak % 30'luk miktardan,
g) (Mülga: 14/6/1989 - 3571/16 md.)
h) Her nevi bağış ve yardımlardan,
i) Diğer gelirlerden,
Teşekkül eder.
Bu maddeye göre (d ve e bentleri hariç) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Fonu için tahsil edilen veya aktarılması yapılan miktar, tahsil veya
aktarmayı takip eden ayın en geç 15'ine kadar T.C.Merkez Bankası nezdindeki fon
hesabına yatırılmak zorundadır.
(Mülga üçüncü ve dördüncü fıkralar: 25/6/1992 - 3824/26 md.)
Bu maddenin (d) bendi uyarınca vergi daireleri ve saymanlıklarca, tahsil
edilen fona ait paralar, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar
Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenecek esaslara göre, T. C. Merkez
Bankasındaki fon hesabına gönderilir.
(Ek: 25/3/1997-KHK-571/36 md.) Özürlüler İdaresi Başkanlığı tarafından
özürlülere yönelik olarak hazırlanan veya hazırlatılan projeler ile Başkanlığın
bu konudaki faaliyetlerinde kullanılmak üzere, bu maddede sayılan gelirlerin
% 5'e kadarı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Kurulu kararıyla
Başbakanlığa bağlı Özürlüler İdaresi Başkanlığı emrine tahsis edilebilir. Bu
amaçla tahsis edilen kaynak Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu
Kurulu'nun onaylayacağı projeler için kullanılır.
Fonun çalışma usul ve esasları:
Madde 5 - Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunun çalışma usul ve
esasları ile toplanacak kaynakların Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına
dağıtım esasları yönetmelikle tespit edilir.
(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/18 md.) Özürlülerin topluma uyumunu kolaylaştıracak
her türlü ortopedik ve diğer yardımcı araç ve gereçlerin standartlara uygun
olarak teminini dikkate almak suretiyle, özürlülere yönelik destek programlarına
ilişkin usul ve esaslar ayrı bir yönetmelikle tespit edilir.
Fonun denetimi:
Madde 6 - Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunun denetimi
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunca yapılır.
Vakıflar:
Madde 7 - Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunda toplanan kaynağın
ülke çapında ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdi ve ayni olarak dağıtılmak ve bu
Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalarda bulunmak üzere her il ve ilçede
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma vakıfları kurulur.
(Değişik: 16/6/1989-3582/3 md.) Mülki idare amirleri vakfın tabii başkanı
olup, illerde, belediye başkanı, emniyet müdürü, defterdar, il milli eğitim
müdürü, il sağlık müdürü, il Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu müdürü ve
müftü; ilçelerde, belediye başkanı, ilçe emniyet üst görevlisi, malmüdürü, ilçe
milli eğitim müdürü, Sağlık Bakanlığının ilçe üst görevlisi ve müftü vakfın
mütevelli heyetidir.
Vakıf senetleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından Medeni
Kanundaki hükümlere göre tescil ettirilir.
Her faaliyet dönemi için il ve ilçelerde hayırsever vatandaşlar arasından
valinin seçeceği üçer kişi mütevelli heyetinde görev alırlar.
Vakfın gelirleri:
Madde 8 - Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının gelirleri;
a) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılacak miktardan,
b) Mahalli İdare bütçelerinden % 2 oranında ayrılacak paydan (köyler hariç),
c) Her nevi fitre, zekat, kurban derileri ve bağırsak yardımlarından, (bu
bende göre elde edilecek nakdi ve ayni gelirin toplanması ve Türk Hava Kurumu,
Türkiye Kızılay Derneği, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Diyanet
Vakfı ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları arasında paylaştırılması
usul ve esasları bir yönetmelik ile düzenlenir.)
d) İşletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirlerden,
e) Diğer gelirlerden,
Teşekkül eder.
(Ek: 16/6/1989 - 3582/4 md.) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen
payların bütçe yılı içinde ödenmemesi halinde, sosyal yardımlaşma ve dayanışma
vakıflarının tahsil edilmemiş alacak miktarı mahalli idarelere İller Bankasınca
ödenecek paylardan, mahalli idarelerin mahalli ve müşterek ihtiyaçların
giderilmesi amacıyla yaptıkları hizmetlerden elde ettikleri gelirler hariç olmak
üzere, her türlü ticari ve iktisadi teşebbüsleri sonucu temin ettikleri
gelirlerden vakfın yazılı müracaatı üzerine ödemeyi yapacak kuruluşlarca resen kesilerek
dağrudan ilgili vakıflara gönderilir.
Muafiyetler:
Madde 9 - Bu Kanunla kurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu
ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları;
a) Kurumlar Vergisinden, (iktisadi işletmeler hariç),
b) Yapılacak bağış ve yardımlar sebebiyle Veraset ve İntikal Vergisinden,
c) Yapacakları her türlü muameleler dolayısıyla Damga Vergisinden,
Muaftır.
Fona ve Vakfa yapılacak bağış ve yardımlar her türlü vergi, resim ve harçtan
muaftır. Bu bağış ve yardımlar Kurumlar ve Gelir Vergisi matrahından indirilebilir.
Kaldırılan hükümler:
Madde 10 - 23 Haziran 1983 tarihli ve 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun
Beşinci Bölümü ile bu bölümde yer alan 21, 22 ve 23 üncü maddeleri ve Altıncı
Bölümde yer alan 29 uncu maddenin 2 nci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
Tahsil şekli ve müeyyide:
Ek Madde 1 - (Ek: 16/6/1989-3582/5 md.)
4 üncü maddenin (a), (c), (d), (e), (f), (g) bendlerinde sayılan fon
gelirleri ile 8 inci maddede yazılı vakıf gelirleri kamu alacağı mahiyetinde olup,
bu Kanunda yazılı süre içinde ödenmeyen gerek 4 üncü maddenin (a), (c), (d), (f)
ve (g) bendlerindeki fon gelirlerinin, gerekse 8 inci maddenin (b) bendinde
yazılı vakıf gelirlerinin tahsili için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik
Fonu Kurulu Başkanlığınca veya ilgili vakıflarca 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümlerine göre işlem yapılır. Ayrıca, sorumlular
hakkında bu Kanun ve ilgili diğer kanunlar uyarınca takibata geçilir.
Geçici Madde 1 - (3294 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup
1/2/1989 tarih ve 3520 sayılı Kanun ile madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
a) 4 üncü maddenin (e) bendi 1986 yılı kazançlarına uygulanır.
b) Mahalli idareler vakıflara aktaracakları % 2'lik miktar için bütçelerinde
aktarma yaparlar.
Yürürlük:
Madde 11- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
Madde 12 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
