Bir işletmenin mal ve hizmetlerini başka bir işletmenin mal ve hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan her türlü işaret marka olarak tanımlanır. Markalar Türk Patent Enstitüsüne tescil edilerek ait oldukları sektörde koruma sağlarlar. Tescilli markanın hak sahibi tarafından kullanım alanı oldukça geniştir. Marka, ürünlerin üzerinde, tabelalarda, basılı evraklarda, internette vb. gibi çok geniş bir alanda kullanıma hakkı sağlamaktadır. Marka ticari hayatın en önemli tezahürlerinden birisidir. Buna kuşku yok.

Bunun yanında yeni olmakla birlikte iş hayatının vazgeçilmez olaylarından biride internettir. 1993 yılında Clinton’ın açılışını yapmasından bu yana çok kısa bir süre geçmiş olmasına karşın İnternet, gerek ticari hayatın gerek sosyal yaşamın ayrılmaz parçalarından biri haline gelmiştir. Bu nedenle hemen herkes tüm Dünya’ya açılışın bir kapısı olarak İnternet’de kendisine bir yer edinmeye çalışmaktadır. Bu yer edinmenin birinci ayağı bir alan adı almaktır. Sitenizi tanımlamak için kullanacağınız adı iki yerden temin edebilirsiniz. Birincisi Uluslararası alan adı veren bir kuruluştan, diğeri Türkiye için alan adı veren ODTÜ’den. Birincisinde aldığınız sitenin sonu sadece com, net, org, gov’la yani ülke eki olmaksızın biterken ODTÜ’den alacağınız alan adının sonu bunlara ilaveten tr (Türkiye eki) ile biter. Sadece com’la biten bir ad almak istediğinizde boş olması kaydıyla 7-8 dolar ödeyerek bunu İnternetten hemen alabilirsiniz. Bunu alabilmek için para ödemekten başka yapmanız gereken herhangi bir şey yoktur.

Fakat 'tr' (Türkiye eki) ile biten bir alan adı almak istediğinizde ODTÜ’ye müracaatınızda ya ticaret sicil gazetesi ibraz ederek ünvanınızın ne olduğunu yada marka tescil belgesi ibraz ederek markanızın ne olduğunu göstermek zorundasınız. ODTÜ’den almak istediğiniz alan adı bir başkası üzerine kayıtlı ise ne olacaktır? Markanın internet alan adı ile ilişkisi bu noktada ortaya çıkmaktadır. Eğer sizin markanız tescilli ise alan adını kullanan diğer işletme sizinle aynı sektörde faaliyet gösterip markası tescilsiz ise bu işletme sizin marka adınıza tecavüz ediyor demektir. Bu durumda diğer işletme Türkiye’de mukim olduğu için markadan kaynaklanan dava haklarınızı kullanabilirsiniz. Durum böyleyse sorun yoktur. Markanızla aynı adı taşıyan alan adınızı kendi üzerinize çevirebilir, yaptırımları kullanabilirsiniz.

Fakat bu noktada bir başka sorunla karşılaşılmaktadır. Bildiğiniz gibi marka sadece tescil edildiği sınıfta koruma sağlar. Yani siz örneğin AMC markasını tekstilde almışsanız bir başkası aynı markayı gıdada alabilir. Bir gıda firması ve markası tescilli bir şirket olarak internet alan adını amc.com.tr olarak kullanmasına hiçbir engel yoktur. Sizin tekstil firmanızda amc olduğuna göre bu durumda ne yapmanız gerekir? Buna yapabilecek bir şey yoktur. Siz diğer işletmeden daha sonra adı almaya çalıştığınız için artık adınızın yanına bir takım ekler koyarak kullanmak zorundasınız. Yani örneğimizde sizin internet alan adınız amctekstil.com.tr benzeri bir şey olmak zorundadır. Diğer firmanın alan adını marka hakkı kapsamında engelleme imkanınız bulunmamaktadır. Çünkü diğer işletme başka bir alanda faaliyet göstermektedir ve markasını da tescil ettirmiştir. Böyle bir sorunla karşılaşmamak için başkalarından önce harekete geçip internet alan adını bir an önce almayı salık vermekten başka bir çare yoktur. Çünkü Markanızın koruma kapsamı sizin sektörel durumunuzla sınırlı kalmaktadır.

Buraya kadar anlattıklarım Türkiye için geçerlidir. Eğer alan adı uluslar arası alan adı veren şirketten alınmışsa durum daha karmaşıktır. Eğer alan kişi kötü niyetli ve size zarar vermek adına bunu yapmışsa o zaman uluslar arası alanda mücadele yürütmek zorundasınız. Bu konuda geçmişte tatsız örnekler yaşanmış, Sabancı bile adını, markasını kurtarmak için WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı) nda yıllar süren davalar açmak zorunda kalmıştır.

Kaynak: www.marmarapatent.com.tr
Av. Birant ESİNOĞLU