|
Bir patent,
sahibine, buluşunun başkaları tarafından izinsiz olarak kullanılmasını,
üretilmesini, satılmasını, satışa
sunulmasını veya ithal edilmesini belirli bir süre için engelleme
hakkını verir. Buna karşılık, buluş sahibi de
buluşunu herkesin erişebileceği bir patent belgesinde
ayrıntılı bir şlekilde açıklamak zorundadır. Bu
itibarla patentler, bir bütün olarak toplum ile buluş sahipleri
arasındaki bir toplumsal sözleşmeyi temsil eder. Buluş
yapanın gizli tutmayı yeğlediği bir inovasyon, “know-how”
veya “ticari sır” olarak anılır.
Marka Nedir?
Markalar tüketicinin, farklı üreticilerin sundukları mal ve
hizmetleri birbirinden ayırt etmesine ve şöhretine güvendiği
imalatçıların ürünlerini seçmesine olanak verir.
İyi bir marka imajı oluşturmak için zaman, emek ve para
yatırımı yapmış üreticiler veya hizmet
sağlayıcıları için markalar, diğer girişimcilerin
bu itibardan haksız olarak yararlanmalarını önlemenin bir
yoludur. Böylece piyasada girişimciler arasında
sağlıklı bir rekabet oluşlur ve üreticiler ürünlerinin ya
da hizmetlerinin kalitesine ve şöhretine yatırım yapmaya
özendirilirler.
Tasarım Hakkı Nedir?
Tasarım hakları, bir ürünün veya ambalajının yeni ve
özgün görsel vasıflarını korur. Koruma koşlulları,
hem patent yasasından (yenilik) hem de telif hakkı yasasından
(özgünlük) ödünç alınmış kavramlara dayanır. Bir
tasarımın, tasarım korumasından yararlanabilmesi için,
estetik özellikler sergilemesi ve daha eski bir tarihe ait bütünüyle
aynı ya da benzer bir tasarımda yer almamış olması
gerekir. Tasarımlar iki boyutlu (çizimler) veya üç boyutlu (modeller)
formatlarda ifade edilebilir. Ürünlerin pazarlanabilmesine önemli katkı
sağlayan tasarımlar, tekstil, moda, otomobil, mobilya ve dekorasyon
gibi birçok sektörde önemli bir değer oluştururlar.
Ticari Sırlar Nedir?
Ticari sırlar, ilgili kişliler tarafından bilinmeyen ya da
hakkında kolayca bilgi edinilemeyen ve bir işletmeye rekabet
avantajı sağlayan, teknik, ticari ya da mali çeşlitli bilgi
türlerini kapsar (imalat prosesleri, teknikleri ve “know-how”ı,
müşteri listeleri ve profilleri, dağıtım metotları,
mali bilgiler, ürün bileşlenleri vs. gibi).
Kaynak: www.tusiad.org/turkish/rapor/fikri/fikri.pdf
|