|
Patent/Faydalı Model Belgesini
Aldıktan Sonra Hangi İşlemler Yapılmalı?
Patent/faydalı
model belgesi sahibi veya yetkili kıldığı kişi,
patentle veya faydalı model belgesi ile korunan buluşunu,
patent/faydalı model belgesinin verildiğine ilişkin
ilanın Resmi Patent Bülteni’nde yayımlandığı
tarihten itibaren 3 yıl içinde kullanmak ve Türk Patent Enstitüsü’ne
kullandığını ispatlamak zorunda.
Ayrıca, patent/faydalı model
belgesi hakkının devam edebilmesi için patent/faydalı model
belgesinin koruma süresi boyunca her yıl ücret tarifesinde belirtilen
yıllık ücretleri, Türk Patent Enstitüsü’nün bildirimine gerek
olmaksızın, vade tarihinde veya vadeyi takip eden altı
aylık ek süre içerisinde peşin olarak ödemek gerekli.
Patent Aldığınız Ürün
Sözleşmesinde Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Genel
olarak, fikir ürünleri üzerindeki manevi ve ekonomik hakların
kullanılması yazılı kuralları gerektirir.
Örneğin eser sahibi, eserinin kamuya sunulması,
çoğaltılması, yayınlanması, işlenmesi, temsili
vb. eylemler konusunda karar verme yetkisine doğal olarak sahip. Eser
sahibi bu yetkisini yalnız yazılı şekilde kullanabilir.
Sözlü olarak yapılan işlemlerin geçerliliği yok. Sözkonusu
olay, eğer hizmet ya da iş görme sözleşmeleri
sırasında özel olarak düzenlenmemişse, buluşlar,
endüstriyel tasarımlar ve diğer sınai hakların
kullanılması aşamalarında da benzer kurallar geçerli.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 52’inci maddesi,
hakların kullanılmasının yazılı şekle tabi
olduğunu belirtiyor.
Patent/Faydalı Model Tescilinin Patent
Sahibine Sağladığı Haklar Neler?
Patent
hakkı sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal
veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir
ayırım yapmaksızın patent hakkından yararlanır.
Patent sahibinin,üçüncü kişiler
tarafından izinsiz olarak aşağıda sayılanların
yapılmasını önleme hakkı var:
- Patent
konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması
veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan
başka hangi nedenle olursa olsun elde bulundurulması,
- Patent
konusu olan bir usulün kullanılması,
- Kullanılmasının
yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin
kullanılmasının üçüncü kişiler tarafından
başkalarına teklif edilmesi,
- Patent
konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin
satışa sunulması veya kullanılması veya ithal
edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka hangi
nedenle olursa olsun elde bulundurulması.
Aynı Buluşa Hem Patent Hem De
Faydalı Model Belgesi Verilebilir Mi?
Aynı
buluş konusu için, birbirinden bağımsız olarak, patent ve
faydalı model belgesi verilmez. Ancak, patent veya faydalı model
belgesi verilmesi için yapılmış olan bir patent ya da
faydalı model belgesi başvurusu, 551 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümlerine uygun olarak diğerine
çevrilebilir.
Patentinizi Üçüncü Şahıslara
Karşı Veya Başka Ülke Pazarlarına Karşı Nasıl
Korursunuz?
Koruma
olayı, fikirler için değil, fikir ürünleri için söz konusudur.
İfade edilmemiş fikirler için bir koruma sözkonusu değil.
Fikrinizi buluş tanımı kapsamına girecek şekilde
oluşturmanız gerekir. Buluşunuzu/patentinizi izinsiz kullanan
kişilere karşı tecavüz davası açarak; üretilen ürünlerin
toplatılmasını, el konulmasını, işyerinin
kapatılmasını ve mahkeme masrafları ile tazminatın
ödenmesini sağlayabilirsiniz. Ayrıca mahkeme kararını, en
yüksek tirajlı iki gazetede yayınlatabilirsiniz.
Öte yandan, sahip olduğunuz bir
patentin başka ülkelerde korumasının olup
olmadığını uluslararası patent veri
tabanlarından ve/veya bu ülkelerdeki patent ofislerinden sorgulayarak
öğrenebilirsiniz.
Patent/Faydalı Model Tescil Belgeleri
Üzerindeki Tasarruflar/Değişiklikler Nelerdir, Enstitü’ye
Bildirilmesi Zorunlu Mudur?
Patent/faydalı
model belgesi hakkı devredilebilir, lisans sözleşmesi yoluyla
kiralanabilir, veraset yolu ile varislere intikal edebilir ya da rehin
edilebilir. Patent/faydalı model belgesi üzerinde yapılan devir,
lisans, veraset yoluyla intikal ve rehin gibi tasarruflarla, adres ve unvan
değişikliklerinin üçüncü kişilere karşı bir hüküm
ifade edebilmesi için, bunların patent siciline kayıt edilmesi
gerekiyor. Bu tür değişiklikleri Türk Patent Enstitüsü’ne
bildirmek zorunluluğu bulunuyor.
Patent/Faydalı Model Haklarına
İlişkin Hangi Cezalar Mevcut?
Patent
hakları konusundaki ihlal ve tecavüz hallerine ilişkin suçlar üç
ayrı grupta toplanıyor ve her biri için ayrı cezai hükümler
uygulanıyor:
Birinci grup;
- Kimlik
bildiriminin gerçeğe aykırı olarak yapılması,
- Patent
koruması olduğunu belirten işaretin
kaldırılması,
- Haksız
olarak patent başvurusu veya patent hakkı sahibi olarak
kendini gösterme gibi durumlarda, üç yüz milyon liradan altı yüz milyon
liraya (*) kadar ağır para cezası ve 1-2 yıl hapis
cezası.
İkinci grup;
- Patent
korumasına ilişkin mevzuatın devir ve intikal, rehin ve
haciz ile ilgili maddelerinde yazılı haklardan birini veya bu
haklarla ilgili lisansı başkasına devretme veya verme veya
rehin etme veya bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta
bulunulması,
- Patent
hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresi
bittiği veya herhangi bir nedenle patent hakkının
hükümsüzlüğü veya patent korumasından doğan
hakkının sona ermesi durumlarında, hukuken korunan bir
patent hakkı ile ilgili olduğu kanısını
uyandırma, gibi durumlarda, altı yüz milyon liradan bir milyar
liraya (*) kadar ağır para cezası ve 2-3 yıl hapis
cezası.
Üçüncü grup;
- Patent
haklarına tecavüz durumunda, altı yüz milyon liradan bir
milyar liraya (*) kadar ağır para cezası ve 2-4 yıl
hapis cezası, ayrıca işyerinin kapatılması ve
ticaretten men.
(*) 28.07.1999 tarih ve 4421
sayılı “Türk Ceza Kanunu ile Cezaların İnfazı
Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”
ile (Madde 4 b/9) 01.01.1994 ila 31.12.1998 tarihleri arasında
yürürlüğe girmiş bulunan kanunlardaki para cezaları sekiz kat
arttırılmıştır.
|
